dinsdag 26 mei 2020

Pastorie Tielt: wit of rood?

Enkele weken geleden publiceerden we in het parochieblad een oude foto van de pastorie in Onze-Lieve-Vrouw Tielt van rond de eeuwwisseling van vorige eeuw ca. 1900. Daarop is de woning te zien in rode baksteen en zo herinneren de meeste mensen ook de pastorie. Daarop kwam de vraag waarom ze nu witgekalkt is.
Bij een werfbezoek op vrijdag 15 mei legde ik deze vraag voor aan architect Jos Roux. Hij vertelde dat er twee redenen voor zijn.

Pastorie O.L.V. Tielt omstreeks 1900
Waarom witten?
Het eerste argument heeft te maken met erfgoed. De pastorie van Tielt is een beschermd monument dat is opgetrokken in de 17de eeuw. Het agentschap erfgoed besliste dat het gebouw zo veel als mogelijk in zijn oude glorie moest worden hersteld. Bij deskundig onderzoek heeft men vastgesteld dat de pastoriewoning bij de bouw gekaleid was omdat men er sporen van kalkbepleistering heeft aangetroffen. Normaal gezien moet men deze bepleistering elke 10 jaar herhalen omdat ze bloot gesteld is aan weer & wind. Waarschijnlijk heeft men dat in de 19de eeuw verwaarloosd zodat van de huidige bevolking niemand zich de pastorie zo nog kan voorstellen.
De tweede reden heeft te maken met het behouden van de kwaliteit van het gebouw. Dergelijke monumenten zijn nog opgetrokken zonder spouwmuur. Daardoor kan er bij een niet bezette muur gemakkelijker vocht doordringen van buiten naar binnen. Door een muur te kaleien wordt de woning beter beschermd op voorwaarde natuurlijk dat het proces elke 10 jaar wordt herhaald.

Pastorie Tielt in de huidige toestand en gerenoveerd naar oorspronkelijke toestand

Kaleien
Bij het kaleien wordt dunne kalkpleister op de muur uitgestreken met een blokkwast. De kalk vormt in de eerste plaats een goede beschermingslaag tegen vocht en andere invloeden. De pleister verbergt bovendien alle oneffenheden, en ook dat is meegenomen. Alsof dat nog niet genoeg is, krijgt de gevel – of een binnenmuur, want de techniek wordt ook binnen toegepast ‑ door het kaleien een splinternieuwe authentieke look.
Kaleien is vooral populair bij de renovatie van oude gevels die uit verschillende steensoorten bestaan. De pleisterlaag camoufleert eventuele beschadigingen, verdoezelt de voegen en geeft de buitenmuur een totaal ander, authentiek uitzicht. In de standaarduitvoering is de kalei wit en daardoor geschikt voor het creëren van die mooie en rustieke uitstraling die zo typerend is voor landelijke woningen.
Zo kunnen we genieten van een mooie gerestaureerde pastoriewoning in het centrum van Tielt. Het is de bedoeling om de grote tuin in de toekomst voor het grote publiek open te stellen zodat elke inwoner kan genieten van dit religieus erfgoed.

Diaken Luc Claeys

Dit artikel verschijnt op de lokale bladzijden van Tielt-Winge in Kerk&leven nummer 22 van woensdag 27 mei 2020.  Zelf abonnee worden: http://pastoralezonetielt-winge.blogspot.com/p/parochieblad.html

zondag 24 mei 2020

Kapelletje in Kruisstraat bedreigd

Kapelletje wordt eerlang afgebroken
(c) Hans Vander Meeren
Binnenkort dreigt opnieuw één van onze kapelletjes in Tielt-Winge te verdwijnen. Verschillende parochianen spraken me de afgelopen weken erover aan.

Kapel van boer Broos
Iemand uit de Heuvelstraat schreef me: "Eerlang wordt er kapelletje van bijna honderd jaar oud gewijd aan "de bedrukte moeder " gesloopt in de Kruisstraat, samen met de er naast staande lindes .Het kapelletje (een grote kapel) werd door boer Broos op een perceel naast zijn hoeve gebouwd rond 1920 op vraag van zijn vrouw die twee jonge kinderen (meisjes) door ziekte verloor . Mijn schriftelijk  bezwaar hiertegen (tegen de aanvraag tot verkaveling) bij de gemeente kon helaas niet baten."


Verwaarloosd erfgoed
Piéta in de kapel van de Kruisstraat
(c) Hans Vander Meeren
Een andere parochiaan uit Optielt stuurde foto's van het verwaarloosde stukje erfgoed. Hij reageerde op een oproep "Langs Tielt-Wingse wegen komt men Maria tegen" om in de meimaand foto's van kapelletjes te delen. "... Maar binnenkort weer eentje minder. Uitgerekend in de meimaand dreigt er weer een stukje van ons gemeentelijk erfgoed en plaatselijke volkscultuur teloor te gaan. Dat deze kapellen niet opgenomen zijn in de erfgoedinventaris doet afbreuk aan hun werkelijke waarde. Ondanks de verwaarloosde staat waarin het gebouwtje zich momenteel bevindt, zou het -samen met de mooie lindeboom ernaast- als een prachtig perk kunnen uitgewerkt worden, waar de voorbijgangers de rust kunnen opzoeken. Mede omdat het mogelijk de laatste kans is voor deze kapel, vond ik het mijn plicht jullie deze foto's te sturen."

Piéta
In de kapel ziet men een beeldje van Maria met een dode Jezus Christus op haar schoot. Hoewel het opschrift verwijst naar Maria Dolorosa (Onze-Lieve-Vrouw der Smarten) is de voorstelling een typische piéta. Een Onze-Lieve-Vrouw van zeven Smarten wordt eerder afgebeeld als een vrouw van wie het hart doorstoken is met zeven zwaarden.

Privé-bezit
De parochie en de kerkfabriek zijn meestal geen eigenaar van de kapelletjes en beheren ze ook niet. Het kapelletje is in privé-bezit. Afnemende vertrouwdheid met het geloof en haar erfgoed werkt helaas de verwaarlozing van deze pareltjes in de hand. De apostel Petrus roept ons in zijn eerste brief op om zelf levende stenen te zijn in Gods geestelijke tempel. Kerken en kapellen zullen hun functie enkel kunnen behouden als we bereid zijn ons geloof te beleven en ervan naar buiten toe te getuigen.
Sint-Jan Berchmanskapel in originele staat

Van een gemeentelijke politicus vernam ik ondertussen dat de aanvraag om het kapelletje te restaureren en/of te verplaatsen door het toenmalige college werd afgewezen. Ondertussen werd de sloopvergunning aan de nieuwe eigenaars afgeleverd. Het huidig college heeft nu wel beslist om het materiaal te recupereren en daarmee de Sint-Jan-Berchmanskapel in Sint-Joris-Winge op de Leuvensesteenweg op te knappen, die na een auto-accident in 1950 werd vernield en nadien slechts gedeeltelijk werd heropgebouwd.

Sint-Jan Berchmanskapel na het ongeval van 1950



Luc Claeys, p.di.

zaterdag 23 mei 2020

Eucharistie vanuit Keizersberg te Leuven

Op de 5de paaszondag 24 mei en met Pinksteren 31 mei wordt de Eucharistieviering op Radio 1 telkens uitgezonden vanuit de Abdij Keizersberg te Leuven.

Op de Keizersberg
De abdij werd gesticht op de heuvel waar in de 13de eeuw de graven van Leuven een burcht bouwden. Onder de heerschappij van de Oostenrijkers op het einde van de 18de eeuw werd het inmiddels vervallen kasteel afgebroken.

Abdij Keizersberg te Leuven
In 1888 kregen benedictijnermonniken de toelating van de abdij van Maredsous om een studiehuis in te richten te Leuven. Het volgend jaar werden percelen op de Keizersberg aangekocht en in 1897 werd met de bouw van de noordelijke vleugel gestart. In de periode 1968-1970 vertrok de Franstalige afdeling van de universiteit uit Leuven en was een eentalig Franstalig klooster niet langer houdbaar. De abdij werd Nederlandstalig. De laatste abt Kris Op de Beeck legde in 2017 zijn taak neer en sindsdien is Dom Dirk Hanssens prior-administrator van de abdij.

Prior
Dirk Hanssens is in 1962 geboren in het West-Vlaamse Menen. Hij trad in 1987 in bij de benedictijnen van de Keizersberg, sprak zijn geloften uit in 1992 en werd priester gewijd in 1993. In de abdij stond hij onder andere in voor het gastenonthaal en voor de werking van de kleinschalige studentengemeenschap Monte Casino. Telkens als een nieuwe kandidaat zich voor het monnikenleven aanmeldde, mocht hij de rol van novicemeester vervullen.

Spiritualiteit
Het benedictijnse leven dat de monniken van Keizersberg leiden, steunt op een ervaring van 15 eeuwen. In de ritme van gebed en arbeid. Het benedictijnse devies Ora et Labora geven zij op een gevarieerde en eigentijdse wijze gestalte bij het volgen van de weg waarop God hen heeft geroepen.
Onder de leiding van de Regel van Benedictus en hun abt willen zij God zoeken. Elkaar steunend in een broederlijke gemeenschap trachten zij de evangelische weg van Jezus te volgen. Hierbij dient de jonge christengemeente van Jeruzalem hun als model:
"Zij bezitten alles gemeenschappelijk, aan iedereen wordt uitgedeeld volgens zijn behoefte, zij genieten samen hun voedsel in blijdschap en eenvoud van hart, zij zijn trouw aan het gemeenschappelijk leven en ijverig in het breken van het brood en het gebed." (vgl. Hnd 2,42-47).

Koor
Aan de abdij is een koor verbonden van jonge mannen, de zogenaamde Koristen van Keizersberg. De hoofdtaak van het jonge mannenkoor is de verzorging van de gregoriaanse zang tijdens de eucharistievieringen op zon- en feestdagen. Daarnaast ontwikkelt het koor zich tot een concert-mannenkoor, waarbij het gregoriaans centraal blijft staan.

Eucharistie vieren via radio, televisie en internet
Bij het opmaken van dit nummer van Kerk & leven was er nog geen nieuws over het hervatten van misvieringen in onze kerkgebouwen. We zijn dus nog steeds aangewezen op uitzendingen via radio, televisie of streaming via het internet.

Het Onze-Lieve-Vrouwbeeld van de Abdij
Keizersberg troont over de stad Leuven
Radio 1

Zondag 24 mei 7de Paaszondag om 10:00 uur radiomis vanuit de Abdij Keizersberg

Televisie
Zondag 24 mei 7de Paaszondag 10:00 uur televisiemis op NPO 2 (Nederland) vanuit H. Gerardus Majella kerk, Emmen)

Internet
Streaming van eucharistievieringen om 10:00 uur via www.kerknet.be of via de Facebookpagina van E.H. Felix Van Meerbergen, parochie-administrator van de Sint-Donatusparochie in Tielt-Winge, telkens om 10:30 vanuit de Sint-Sulpitiuskerk in Diest.

Nog meer aanbod via radio, televisie en internet vindt u op de website eucharistie.info.

woensdag 20 mei 2020

Hoogfeest Onze-Lieve-Heer Hemelvaart

De eucharistieviering ter gelegenheid van Onze-Lieve-Heer Hemelvaart wordt op donderdag 21 mei om 11:00 uur in eurovisie uitgezonden vanuit de Sint-Laurentiuskathedraal in Lugano (Kanton Ticino in Zwitserland) en is te volgen via televisiezender Eén van de VRT.

Viering vanuit de Sint-Laurentiuskathedraal in Lugano https://www.vrt.be/vrtnu/livestream/

E.H. Felix Van Meerbergen streamt om 10:30 u via zijn Facebookpagina de heilige Mis vanuit de Sint-Sulpitiuskerk te Diest
.
Pastoor Felix Van Meerbergen: 'De brede solidariteit na de brand ...

Een parochieblad uit de oude doos

Geheel toevallig een oud parochieblad in handen gekregen. Zestig jaar lang had het gediend als inpakpapier rond een familiefoto en  was zo op zolder terecht gekomen tot de lenteschoonmaak van dit jaar:

Parochieblad O. L. Vrouw Tielt -  4e zondag na Pasen 15 mei 1960.”

En wat lezen we?
Het was een periode waarin het ”rijke roomse leven” nog duidelijk voelbaar was en sommige priesters op individuele basis al voorzichtig pogingen ondernamen om wat verandering teweeg te brengen in het strakke en stroeve kerkgebeuren. De jaren ’68 lagen nog ver af. In de parochie O. L.-Vrouw was er pastoor Jozef Dewit, met onderpastoor Flor Seps en rustend onderpastoor Karel Havermans. Alle drie nog in zwarte soutane en met witte boord.

Eucharistievieringen werden toen in het parochieblad de “Goddelijke Diensten” genoemd en die hadden in de week plaats om 6.30 u ,om 7.00 u en om 7.45 u. Op zondag was er nog de hoogmis om 10.00 u , Lof om 16.00 u en een parochiemis om 17.00 u

Op zondag 15 mei “Meiprocessie rond de Berg” ; er was die zondag geen Lof maar wel om 15.00 u samenkomst Eucharistische Kruistocht (E.K.) groep B.

De Plechtige Communie had plaats op zondag 22 mei tijdens de hoogmis, maar werd gedurende drie dagen voorbereid en “ingeoefend” om 7.45 u. in de kerk.  Het vormsel (“Plechtige geloofsbelijdenis”) werd vooraf gegaan door een communiemis om 6.30u en de communicanten zouden van op “de koer der zusterschool”  in processie naar de kerk gaan.

Voor de kinderen was uitslapen geen optie in die tijd.
We kunnen lezen dat Walter, Ludwig en Rita werden gedoopt, er een huwelijk was van Wilfried met Leonie en dat Jozef van  Aerschot (te vroeg)overleed.
Inhoudelijk vinden we, gezien het tijdstip van uitgave, artikels omtrent Pasen, zij het in een wat bombastische taal, hoe kan het anders. Verder staan er informatieve artikels over het leven van de karmelietessen (titel: Ze zijn er nodig ), over het katholiek onderwijs (titel: Gaat en onderwijst alle volkeren. Broeders-Onderwijzers in ons land) . Ook het godsdienstleerplan van het lager onderwijs voor die week was er terug te vinden. Een filmbespreking  en een opiniestuk over de rol van de radio (“Belgisch Nederlandse Radio Omroep” genoemd) , het radioprogramma van Radio Vaticaan , een stukje over de houding van rijke zakenlieden bij de uitvaart van een collega , Propaganda voor de Basiliek van Koekelberg, een aankondiging van de Decanala E.K. dagen in augustus … enz.

Ook de sponsoring mocht niet ontbreken, dus reklame: “OMO het modernste waspoeder van het land” ,“Rumoline tegen reumatiek”, “de Beka-relax, de gebreveteerde gezondheidszetel”, “Akeleine tegen pijnlijke voeten”, “Persil”, “Balatum 1960” “Jessel pastilles met levertraanextract”, “Siroop van Dokter Manceau” voor de allerkleinsten, “Hemapurine” een geneesmiddiel tegen wel elf aandoeningen, ….het was er allemaal in terug te vinden, zestig jaargeleden.

Vandaag is Kerk&Leven (voor velen nog “het parochieblad”) een modern weekblad geworden, zonder oogkleppen voor wat er gebeurt rondom ons, de moeite waard in onze soms overvolle brievenbussen.

Dit artikel verschijnt op de lokale bladzijden van Tielt-Winge in Kerk&leven nummer 21 van woensdag 20 mei 2020.  Zelf abonnee worden: http://pastoralezonetielt-winge.blogspot.com/p/parochieblad.html